شاید عشق ما ایرانی ها و کلأ شرقی ها به طبیعت از همین عشق به بهار باشه، همیشه شاعرای شرقی ستایش کردند بهار و آب شدن برف را همانطور که بارش برف را ستودند و یا تو پاییز اشک ریختند و باز هم خندیدند و این البته در سرشت همه ماست. این ستایش و عشق، که با حالت دنیای امروز و آدماش فرق داره کمی، و اینکه بهار و عید میاد و چیزی نیست که دست ما باشه، در واقع قدرت خاصه طبیعت را نشان میدهد که امروزه و شاید از قرن ها قبل در غرب و دنیای سنتی حالت عکس داشته، اینکه طبیعت اصلأ برده ماست و ما همیشه آن را در دست داریم، اما این در حالیست که آمدن بهار عکس این را اثبات میکند، اینکه همه ما پی سفره هفت سین منتظر میشینیم یک قدرت عظیم در طبیعت را نشان میده که همه مارا مینشونه و میگه صبر کنید تا من بیام و همه ما شاهد آمدن و رفتنش هستیم.و این یک حس عاشقانه میان ما و طبیعت ایجاد میکنه، احساس اینکه کنار طبیعت و در واقع روی زمین بودن، یک حس امنیت که همه نیاز دارند. از اینجا گریزی بزنیم به دنیا گذشته خانه های کوچک و بزرگ نزدیکه زمین نه در طبقه ۵۰ یا ۶۰ یک برج، هرچه هست در دوره ای از تاریخ بشر کم کم ترس شدیدش را از خاک خیلی بیشتر نشان داد، البته که آدم همیشه از خاک ترس داشته، در گذشته هنگام خاک وسایل شخصی را همراه مرده میکردند، و یا مرده را در تابوت میکردند و عده ای هم که اصلا خاک نمیکردند. و میدونید که خاک پست ترین عنصر چهارگانه است، و این پست بودن به خاطر ترس انسان از خاک بوده، چرا ترس؟ خود انسان به یک نگاه قدیمی مگر از خاک آفریده نشده؟ آیا انسان از اصل خودش میترسد؟ شاید، هرچه هست بشر از خاک ترسی نهفته داشته و دارد اما در گذشته این ترس باعث میشده به خاک احترام بگذارد و آن را گرامی بدارد، سعی میکرده بهش نزدیک بشود، اما الان میترسه و در میره از آن، دیگر از ظرف سفالی استفاده نمیکنه، از ظروف پلاستیکی استفاده میکنه ، خانه اش را در آخرین طبقه میسازه تا هرچه میتونه از زمین جدا باشه، اما خوب آخرش چه، بر میگرده تو خاک. اما بهار، خیلی با خاک نزدیکه یعنی بهار به نوعی از خاک شروع میشه، از ابرا نمیشه فهمید بهاره یا نه، حتا آب دریا چیزی نمیگه، ما هم که خیلی از ستاره ها سر در نمیاریم که بفهمیم کی آمد و کی رفت. خلاصه زمین گواهی بهار را میدهد همیشه، و ما حتی آن را سر سفره هفت سین میاریم در شکل سبزه، که جلو چشمون باشه زمین چطور سبز میشود. از خاک که بگذریم، آب و باران هم ارتباط نزدیکی با بهار دارند، باران بهاری همیشه سمبول بزرگ شاعران و انسان های با طبع لطیف بوده است. منم مثل خیلی ها قدم زدن در هوای بارانی بهار را دوست دارم، و نوجوان که بودم وقتی باران بهاری میومد تو کوچه قدم میزدم و تو خیال خودم دست آن دختری را که عاشقشم و او هم عاشقم است را گرفتم و راه رفته ام، کمی که بزرگتر شدم هم زیر باران بهاری قدم زدم و چیزی تصور نکردم و به جاش اشک ریختم، و یک سال هم زیر بارون بهار زدم زیر آواز. خلاصه کلی خاطره است نه واسه من بلکه واسه همه. خیلی جالبه از یک استاد بودایی که سال ها در حالت مراقبه و مدیتیشن بوده میپرسند : - شما سال ها در تمرکز بودید و تمام گذشته شما پاک شده و کاملأ رها هستید، آیا به راستی همه چیز از روحتان بیرون رفته؟ و استاد لبخندی میزند و میگوید: تنها یک چیز بعد از بیدار شدن در ذهنم باقی مانده، آن هم آواز باران بهاری در خلوتگاهم که پنجره ای رو به درختی پر شکوفه داشت. و در تعبیر و تفسیر این حرف استاد خیلی نوشتند، فقط یادم هست که استادی دیگر بار ها در روشن کردن این عبارت کامل گفت: یعنی اگر هیچ دلیلی برای بودن نبود، باران بهار دلیلی برای زیستن خواهد بود. و یا شاگرد دیگری نیز در مورد این حرف از استادش میپرسد و استاد فقط سکوت میکند، تا اینکه یک روز بهاری هنگام باران، دست شاگردش را محکم میگیرد و به حیات میبرد و میگوید جوابت را خودت بگیر. همه این ها که واقعأ کم نیستند و بسیارند، بیانگر یک چیزند و آن هم طبیعی زیستن است، حالا چه عیبی دارد که ما از باران لذت ببریم و این را بگوییم با عشق زیاد، حالا در هر سطح و مرحله ای هستیم. من این را خود جوش بودن تعبیر میکنم، آزاد بودن، خودجوش و آزادی در بیان احساس ها، بی واسطه بودن در رفتار، و همیشه به فکر سود و زیان نبودن یا به اصطلاح بی شیله و پیله بودن. واقعأ عید و بهار برای ما دقیقأ توش این ساده گی را دارد، بهترین وقتیست که میشه همه را با آغوش باز محکم بغل کنی و از ته دل ببوسی. خلاصه  بهار نزدیک است، و من همه چیز را آماده رسیدن فصل بهار میکنم.

( یادداشتی در آخرین روز های سال ۱۳۸۸ )

چندی پیش در که در ایران بودم فیلمی را دیدم که به قول برادرم ان نیز از شاهکار های بی بدیل سینما است، بله فیلم Memento از آقای نولان که بسیار ذهن من را درگیر خودش کرد، از طرفی همزمان درگیر تئوری های جهان هولوگرافیک و کتاب هایی در باب آن شدم، این اتفاقات ادامه دشت تا اینکه چند روز گذشته فیلم آلیس در سرزمین عجایب را در سینما با سیستم  سه بعدی 3D دیدم، همه این ها دست به دست هم داد تا اینکه امروز این مطلب را بنویسم.  که صرفن یاداوری و دسته بندی از برداشت های چند روز بنده است.
مساله زمان و مکان از جمله بحث های جنجالی فلاسفه و دانشمندان فیزیک بوده است، اما آنچه زیبایی چندانی به سینما و شاید هنر میدهد توانایی خروج از زمان و مکان است.در کل بر اساس نظارت فیزیک ارتباط منطقی میان زمان و فضا است که به آن حالت فضا-زمان میگویند، آنچه که خیلی زیاد در سینما به آن بر میخوریم خروج از همین قانون است، برای نمونه در فیلم ممنتو چرخه زمان به طرز عجیبی خارج از آن قائده است که ما میشناسیم . حوادث به جای آنکه تند تند پشت سر هم تکرار شودند با نظمی دیگر میایند به عبارت دیگر برای ترتیب بندی کردن عدد صحیح چنین است : ۱ ۲ ۳ ۴ ..... اما در فیلم  ۲ ۴ ۱۳ ..... میاید که به همین دلیل کاملا ارتباط با زمان را از دست میدهیم و به دنبال آن ارتباط با مکان را. یادم هست اول که فیلم را میدیدم بعد از اینکه کمی گذشت عصبی شدم، یعنی ذهنم حالت ناراحتی پیدا کرد چون که سعی  داشتم همه چیز را در ذهنم مرتب کنم، اما واقعاً مرتب نمیشود به عبارت درست تر فضا و مکان کنار هم جور نمیشدند، اما وقتی این روند مرتب کردن را رها کردم و مثل بازیگر اصلی فیلم خودم را به فراموشی زدم که انگار هیچ ارتباطی بین تک تک سکانس ها نیست و هر حادثه بعد از چند دقیقه نابود میشود، آنوقت بود که حس کردم همه چیز فیلم منظم و مرتب است، فقط کافیست که قانون های فیزیکی که قائل به ارتباط لاینفک مکان و زمان و جریان پی در پی زمان به عنوان اجزای لاینفک هستند را کنار بگذاری. اما این جرقه در ذهن من یادآور نظریاتی در بودیسم بود که به این فراموشی کمک میکرد. 

یه قصه مغولی هست که میگه سحرگاهی مردم یک ده اونجا رو ترک می‌کنن و پیر مرد تنهایی‌ که شاعر بود رو با خودشون نمیبرن به خاطره ضعف جسمی‌، شاعر پیر میمونه و دهی‌ میان مه! و قلبی که عجیب میتپید.... و حالا من موقع نوشتن این شعر این قصه عجیب به ذهنم تصویر شد.

سحر غم زده پاییزی بود

مدت‌ها چیزی ننوشتم، ولی‌ بالاخره شروع کردم و این شروع رو مدیون نفس گرم یک دوست عزیز و خیلی‌ خیلی‌ مهربونم. امروز ترجمه بخشی از یک متن بودایی رو اینجا میاورم. این بند‌ها رو خودم خیلی‌ دوست دارم.

کاش نگهبانی باشم برای آنان که حامی‌ ندارند.

راهنمای برای آنان که راه خویش را گم کرده اند.

کاش قایقی باشم برای آنان که می خواهند از آب بگذرند،

کاش پلی‌ یا حتا بادبانی باشم،

کاش زمینی‌ باشم برای آنان که تکه زمینی‌ می خواهند،

چراغی برای آنانکه نور می خواهند، و تختی برای آنان که جای خواب می خواهند.

کاش جواهری باشم برای فقیران و یا درخت آرزویی برای آرزومندان.

 Śāntidevas Bodhicaryāvatāra   بند‌های ۱۸-۲۳

دیروز روز مادر بود. البته به روایت غربی ها، و اینجا همه به مادرشون هدیه میدادن و همجا فضای خاصی‌ داشت. تو این حالُ هوا بود که فکر می‌کردم، خدا بر اساس تعالیم الهی که میگن او ازلیست، و نه زاده شده و نه کسی‌ از او زاده شده، یعنی مادر نداره، پس بالاخره ما انسانها چیزی داریم که خدا نداره و اون مادره!! نه؟

زمین با این همه،

پرندهُ چرندهُ کوهُ کمند

با این همه آدمای‌ رنگ‌ُ وارنگ

پر از صدا، پر از غزل

قشنگ تر از تو نداره!

آسمونا، کهکشونا

هزار هزار ستاره‌های رنگیُ‌ سیاره هاش

که روشنن از صبح تا شب

بوق میزنن با چشاشون بی‌ همه وقت

اما بازم با این همه

نور چشاتُ نداره!

دروغ چرا، دنیا بده،

از سر تا پاش همه غمه،

مرگ داره، درد داره، شبای بی‌ سحر داره،

ازین ورش تا اون سرش یک نفسه،

توپُ تفنگاش همه جا،

چاقوکشش قطار قطار،

قشنگیاش تو قصه هاس،

اگر نه کلّش مث خواب‌ واسه ما،

اینا کنار،

راست حسینیشُ بگم:

این زندگی‌ بدون تو یه لحظه موندن نداره!

خدا تو دنیا یکی یه!

هزارتا اسمُ رسم داره!

بهشت هفت طبق داره،

دریا، زمین آسمون مال اونه،

شریکُ همتا نداره،

خودش میگه‌ لَم یَلد ه!

زادهُ همزاد خودش

حرفُ حدیثا به کنار!

بین خودمون بمونه،

خدا با اون بزرگیُ‌ دارایی هاش،

با دنیا وُ آخرتش،

لَم یَلد‌ُ لَم یولدش،

مث ما‌ها تو زندگی‌، گوهر نابی مث مادر نداره!